Waarom je zo graag de controle houdt...

16 september 2026

Wat een Noors bergpad mij leerde over patronen en controle.

Het zweet staat op mijn voorhoofd, mijn shirt plakt aan mijn rug en mijn ademhaling gaat veel te snel.

We zijn halverwege een prachtige wandeling in de Noorse bergen. De omgeving is adembenemend, maar eerlijk gezegd heeft mijn brein op dat moment maar oog voor één ding: het groene routebordje dat vertelt waar we heen moeten.


Ik hou van die bordjes. Ze geven me rust.

De bevestiging dat ik 'goed' ga. Dat ik op het juiste pad zit, ook als ik nog niet kan zien wat er achter de volgende bocht ligt.

Tot we bij een onoverzichtelijke splitsing komen. De paadjes verdwijnen half achter de rotsen.

Geen bordje.

Niets.


Binnen een paar seconden voel ik de irritatie van mijn kruin tot aan mijn tenen schieten. De stress neemt het onmiddellijk over. Van het een op andere moment ga ik behoorlijk uit mijn stekker. Waar is dat &^%bord?!


Mijn man kijkt me stil aan. En in die stilte weet ik het eigenlijk al: dit gaat helemaal niet over dit bergpad.

Dit gaat niet over het ontbrekende groene bordje.

Dit gaat over vroeger.


Waarom we zoeken naar grip en controle

Het routebordje willen hebben, is vaak geen flauwekul of controledwang om het controleren zelf. Het is een beschermingsmechanisme.

Als je opgroeit met veel onduidelijkheid of onveiligheid, leer je om voortdurend alert te zijn. Je antennes staan altijd aan:

💬 Wat verwacht de ander van mij?

💬 Wat moet ik doen om gedoe te voorkomen?

💬 Welke richting is veilig?

Want de logica van een kind is simpel: als ik precies weet waar ik aan toe ben, dan ben ik veilig.


Hoe oude overlevingsmechanismen meereizen naar het hier en nu

Die diepgewortelde overtuiging kan ongemerkt met je meegroeien naar je volwassen leven. Tot er in het hier en nu ineens geen duidelijke aanwijzingen zijn. In je relatie, op je werk, of wanneer het leven plotseling een andere wending neemt dan je had verwacht.

Op zo'n moment kan iets ouds ineens weer heel dichtbij voelen.

Zoals dat moment op die berg. Ik schoot niet in paniek omdat we verdwaald waren (we hadden nota bene gewoon de navigatie app Komoot bij de hand) maar omdat iets diep vanbinnen zich herinnerde hoe het voelde om niet te weten waar ik aan toe was.


De valkuil van aanpassen en scannen

Misschien herken je dat wel bij jezelf.

👉Dat je in situaties heftiger reageert dan op dat moment nodig is.

👉Dat je continu de omgeving scant op emoties of verwachtingen van anderen.

👉Dat je jezelf blijft aanpassen om de vrede te bewaren, net zolang tot je op een dag merkt dat je jezelf kwijt bent.


Ken jouw eigen verhaal

Wanneer je leert begrijpen waar zo'n heftige reactie of controle drang vandaan komt, ontstaat er ruimte.

Ruimte om stil te staan. Te voelen wat er écht gebeurt.

Om jezelf eraan te herinneren dat je als volwassene niet meer afhankelijk bent van de routebordjes van een ander.

Je ontdekt dat je zelf vooruit kunt lopen, ook als je nog niet precies weet waar het pad naartoe leidt.


Herken je die constante behoefte aan grip?

Merk je dat je regelmatig verdwaalt in de verwachtingen van anderen?


In mijn autobiografische boek 'En ik dan?' neem ik je mee in mijn zoektocht naar het ontrafelen van oude patronen en het terugvinden van mijzelf. 


>>Bekijk en bestel hier het boek 'En ik dan?'<<

27 juli 2026
Moeite met loslaten? Word je moe van goedbedoelde adviezen? Lees in dit blog over de kramp van vasthouden en hoe je leert leven met wat er is.
voorlezen uit boek en ik dan
4 juli 2026
Patronen uit het verleden stoppen niet vanzelf. Lees hier over de dynamiek tussen moeders en dochters naar aanleiding van mijn autobiografisch verhaal 'En ik dan'.
Hoe omgaan in liefde als het leven anders loopt dan verwacht
6 juni 2026
Je eigen geschiedenis heeft impact op je relaties. Juist als het leven anders loopt dan je verwacht. Hoe houd je elkaar dan vast. Hoe blijf je in verbinding met elkaar. Op de relatiedag ontdek je hoe je elkaar weer kunt vinden.
Lees verder